Hindiba

Tanım

Hindiba adıyla bilinen Cichorium endivia 40-50 cm boyunda mavi çiçekli bir veya iki yıllık bir bitkidir. Çok öncelerden beri kullanılırdı. Salata olarak çok kullanılır.

Bitki gaz gidericidir. İdrar artırıcı olarak kullanılır. Eski kitaplarda hindibanın yıkanmadan yenmesi söylenirdi.

Hindibanın yabani hindiba olarak bilinen türü Cichorium intybus yol kenarlarında tarla kenarlarında boş alanlarda yetişir, 80-100 cm kadar yükselir ve ülkemizde pek sık görülür. İnce dalları parçalı yaprakları mavi çiçekleriyle çok bilinen bir bitkidir. Mavi çiçekler toplanır bazı bölgelerde reçeli ve şurubu yapılır.

Bileşimi

Bitki uçucu yağlar acı maddeler ve glikozitler taşır.

Etkileri

Terletici, idrar artırıcı, gaz söktürücü, iştah açıcı ve en önemlisi safra söktürücü etkileriyle, karaciğerin çalışmasını düzene sokan etkileriyle çok kullanılır. Peklik giderir, şeker hastaları tere ile birlikte kullanırlarsa kan şekerleri düşer. Kökleri kurutulup dövülür kahve olarak kullanılır. Bu şekilde yapılmış kahvenin karaciğer sancılarına iyi geldiği bilinir. Bu etkiler bitkinin bütün kısımlarının çay halinde yapılıp içilmesiyle de sağlanır. Karahindiba Taraxacum officinale türü ise yine Anadolu da çok sık görülen çok yıllık bir bitkidir. Rozet yaprakları dişlidir. Sabah erken kalkan kişiler sarı parlak renkleriyle çayırlarda muhakkak bu bitkiye rastlarlar. Uzun bir sap üzerine oturmuş olan çiçekler kuruduktan sonra beyaz bir tüy demeti gibidir. Çocukların en büyük eğlencesidir. Üfleyince uçarlar. Bitkinin kullanılan kısımları yaprakları ve çiçek saplarıdır. Sebze olarak ve salata olarak kullanılır. Karahindiba da diğerleri gibi acı maddeler ve müsilaj taşır.

Karahindiba çok iyi bir idrar söktürücüdür. Romatizmaya iyi gelir. Daha çok karaciğeri desteklemek için ve safra taşını düşürmek için kullanılır. Safra yollarını temizler. Saplarının içinde bir sıvı vardır. Bu sıvı emilerek yenir. Bitki kurutulduktan sonra yaprak, çiçek sapları ve kökü çay olarak kullanılır. Karahindiba halk arasında radika olarak bilinir.

Kullanımı

Çay olarak kullanımı

Bitkinin kurutulmuş toprak üstü kısımları kullanılır. Kaynamakta olan 1 fincan suya 1 tatlı kaşığı kurutulmuş bitki konur 10 dakika demlendikten sonra içilir. Günde 3 bardak yeterlidir.

Toplanması · Kurutulması · Saklanması

• Toplanması: Bitkinin çiçeklenme döneminde toprak üstü kısımları toplanır. Taze olarak da yenir.
• Kurutulması: Havadar ve gölgede kurutulur.
• Saklanması: Rutubetsiz yerlerde cam kavanozlarda saklanır.

Uyarı: Allerjik deri rahatsızlıkları yapabilir. Dikkatli kullanılmalıdır.